วิธีจดเครื่องหมายการค้าในไทย ขั้นตอนเอกสารครบ เข้าใจง่าย

ขั้นตอนการจดเครื่องหมายการค้าในประเทศไทย

การจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในไทยมีขั้นตอนที่ชัดเจนและเป็นระบบ หากเตรียมตัวมาดีตั้งแต่ต้นก็ไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด มาดูกันว่าแต่ละขั้นตอนต้องทำอะไรบ้าง และมีจุดไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ขั้นตอนที่ 1: ตรวจสอบความเหมือนคล้ายของเครื่องหมาย

ก่อนการเตรียมเอกสารและชำระค่าธรรมเนียม สิ่งแรกที่ต้องทำคือตรวจสอบว่าเครื่องหมายของคุณมีความเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายที่จดทะเบียนไว้แล้ว หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาหรือไม่ เพราะหากเครื่องหมายมีลักษณะเหมือนหรือคล้ายกันจนก่อให้เกิดความสับสนแก่ผู้บริโภค คำขอจดทะเบียนของคุณอาจถูกปฏิเสธได้

การตรวจสอบสามารถทำได้ผ่านระบบสืบค้นออนไลน์ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา อย่างไรก็ตาม การค้นหาด้วยตัวเองอาจไม่ครอบคลุมเครื่องหมายที่มีความคล้ายในเชิงเสียงหรือรูปลักษณ์ ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำให้ใช้บริการค้นหาแบบมืออาชีพ เพื่อความแม่นยำ และลดความเสี่ยงที่จะเสียเวลาและค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น

ขั้นตอนที่ 2: ยื่นคำขอจดทะเบียน

เมื่อมั่นใจแล้วว่าเครื่องหมายของคุณผ่านการตรวจสอบ ขั้นตอนต่อมาคือการยื่นคำขอจดทะเบียนพร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้อง ซึ่งสามารถยื่นได้ 4 ช่องทาง ดังนี้ 1) ยื่นด้วยตนเองที่ชั้น 3 กรมทรัพย์สินทางปัญญา ถนนนนทบุรี 2) ยื่นผ่านสำนักงานพาณิชย์จังหวัดทั่วประเทศ 3) ยื่นทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ หรือ 4) ยื่นออนไลน์ผ่านระบบ e-Filing ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา

เมื่อยื่นแล้วจะได้รับวันที่ยื่น (Filing Date) ซึ่งถือเป็นวันที่คุณอ้างสิทธิเป็นเจ้าของเครื่องหมายนั้นอย่างเป็นทางการ และระหว่างที่รอการพิจารณา คุณสามารถใช้เครื่องหมายได้ทันทีโดยใส่สัญลักษณ์ TM (Trademark) กำกับไว้

ระยะเวลาที่ใช้ในแต่ละช่วง

กระบวนการทั้งหมดนับจากวันที่ยื่นจนได้รับหนังสือสำคัญ ใช้เวลาโดยรวมประมาณ 12–18 เดือน โดยแบ่งเป็นช่วงการพิจารณาเบื้องต้น (Formality Examination) ประมาณ 1–3 เดือน, ช่วงการตรวจสอบเนื้อหา (Substantive Examination) ประมาณ 8–12 เดือน, ช่วงประกาศโฆษณาและรอการคัดค้าน 90 วัน และช่วงออกหนังสือสำคัญหลังชำระค่าธรรมเนียมอีกประมาณ 30–60 วัน

ขั้นตอนที่ 3: การตรวจสอบและพิจารณา

หลังยื่นคำขอ นายทะเบียนจะตรวจสอบทั้งในด้านแบบฟอร์มและเนื้อหา โดยพิจารณาว่าเครื่องหมายของคุณมีลักษณะบ่งเฉพาะเพียงพอหรือไม่ ไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายที่จดทะเบียนไว้แล้ว และไม่ขัดต่อกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี

หากนายทะเบียนมีข้อสงสัยหรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติม จะมีหนังสือแจ้งให้ชี้แจงภายในระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งการตอบชี้แจงที่ถูกต้องและทันเวลาเป็นสิ่งสำคัญมากในการรักษาสิทธิของคำขอ

ขั้นตอนที่ 4: การประกาศโฆษณาและช่วงคัดค้าน

เมื่อคำขอผ่านการพิจารณาแล้ว นายทะเบียนจะนำเครื่องหมายไปประกาศโฆษณาในราชกิจจานุเบกษาเป็นระยะเวลา 90 วัน เพื่อเปิดโอกาสให้บุคคลภายนอกที่มีส่วนได้ส่วนเสียยื่นคำคัดค้านได้

หากไม่มีการคัดค้านภายใน 90 วัน หรือหากผลการพิจารณาคัดค้านเป็นคุณแก่ผู้ยื่น กระบวนการก็จะดำเนินไปสู่ขั้นตอนสุดท้าย ในทางกลับกัน หากมีการคัดค้านเกิดขึ้น อาจต้องใช้เวลาเพิ่มเติมในการต่อสู้คดีและอาจต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเข้าช่วยดำเนินการ

ขั้นตอนที่ 5: การออกใบรับรองและสิทธิคุ้มครอง

เมื่อผ่านช่วงประกาศโฆษณาแล้ว นายทะเบียนจะมีหนังสือแจ้งให้ชำระค่าธรรมเนียมการรับจดทะเบียนภายใน 60 วัน นับจากวันที่ได้รับเอกสาร หากชำระครบถ้วน จะได้รับหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ซึ่งถือเป็นหลักฐานทางกฎหมายที่สมบูรณ์ว่าคุณคือเจ้าของเครื่องหมายนั้นอย่างเป็นทางการ เมื่อได้รับการจดทะเบียนแล้ว เจ้าของเครื่องหมายสามารถใช้สัญลักษณ์ ® (Registered Trademark) กำกับเครื่องหมายได้ เพื่อแสดงว่าเครื่องหมายดังกล่าวได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายและได้จดทะเบียนเรียบร้อยแล้ว

เอกสารที่ใช้ในการจดเครื่องหมายการค้า

การเตรียมเอกสารให้ครบและถูกต้องตั้งแต่แรกช่วยให้กระบวนการยื่นคำขอราบรื่นและไม่เสียเวลาแก้ไขภายหลัง โดยเอกสารที่ต้องใช้จะแตกต่างกันเล็กน้อยขึ้นอยู่กับว่าคุณยื่นในนามบุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือมีกรณีพิเศษเพิ่มเติม

เอกสารหลักที่ต้องเตรียม

1. ต้นฉบับคำขอจดทะเบียน (แบบ ก.01) กรอกข้อมูลให้ครบถ้วนทุกช่อง ระบุชื่อและที่อยู่ผู้ขอ รายละเอียดของเครื่องหมาย และจำพวกสินค้า/บริการที่ต้องการจด ดาวน์โหลดแบบฟอร์มได้จากเว็บไซต์กรมทรัพย์สินทางปัญญา
2. รูป/ภาพเครื่องหมายการค้า ขนาดไม่เกิน 5 × 5 เซนติเมตร จำนวน 5 รูป ควรเป็นภาพคุณภาพสูงและชัดเจน หากเครื่องหมายมีสีสันเฉพาะที่ต้องการคุ้มครอง ต้องระบุสีให้ชัดเจนด้วย
3. สำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทาง สำหรับผู้ยื่นที่เป็นบุคคลธรรมดา ทั้งสัญชาติไทยและต่างชาติ
4. สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคล สำหรับผู้ยื่นในนามบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน ต้องเป็นฉบับที่ออกไม่เกิน 6 เดือน
5. หนังสือมอบอำนาจ (แบบ ก.18) ใช้กรณีที่เจ้าของเครื่องหมายไม่ได้มาดำเนินการด้วยตนเอง แต่มอบอำนาจให้ตัวแทนหรือที่ปรึกษาทำการแทน
6. รายการสินค้า/บริการที่ต้องการจด ระบุให้ละเอียดและครอบคลุม โดยจัดเรียงตามจำพวก NICE Classification ที่ถูกต้อง การระบุรายการที่ดีจะช่วยให้ขอบเขตคุ้มครองของคุณแข็งแกร่งที่สุด

เอกสารเพิ่มเติมสำหรับกรณีพิเศษ

กรณีผู้ยื่นเป็นชาวต่างชาติหรือบริษัทต่างประเทศ หนังสือมอบอำนาจต้องได้รับการรับรองลายมือชื่อโดย Notary Public ในประเทศของผู้ยื่น และหากเอกสารเป็นภาษาต่างประเทศ ต้องจัดทำคำแปลภาษาไทยที่รับรองถูกต้องแนบมาด้วย

กรณีที่เครื่องหมายเป็นตัวอักษรหรือคำในภาษาต่างประเทศ ควรระบุคำแปลหรือคำอ่านออกเสียงภาษาไทยเพื่อประกอบการพิจารณา และกรณีที่ต้องการอ้างสิทธิ์วันยื่นก่อนหน้าในต่างประเทศ (Priority Claim) ต้องยื่นภายใน 6 เดือนนับจากวันที่ยื่นในประเทศนั้น พร้อมสำเนาใบรับคำขอจากต่างประเทศ

ระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการจดเครื่องหมายการค้า

กระบวนการจดทะเบียนทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 12–18 เดือน ในกรณีปกติที่ไม่มีการคัดค้าน หากมีการคัดค้านหรือต้องชี้แจงเพิ่มเติม อาจใช้เวลานานถึง 2–3 ปี

ค่าใช้จ่ายในการจดเครื่องหมายการค้า

ในด้านค่าธรรมเนียม กรมทรัพย์สินทางปัญญากำหนดการชำระแบ่งออกเป็น 2 ช่วง ดังนี้

• ช่วงแรก ชำระตอนยื่นคำขอ หากมีรายการสินค้า/บริการ 1–5 รายการ คิดรายการละ 1,000 บาท และหากมีมากกว่า 5 รายการขึ้นไป คิดเป็น 9,000 บาทต่อจำพวก
• ช่วงที่สอง ชำระตอนรับจดทะเบียน หากมีรายการสินค้า/บริการ 1–5 รายการ คิดรายการละ 600 บาท และหากมีมากกว่า 5 รายการขึ้นไป คิดเป็น 5,400 บาทต่อจำพวก

ตัวอย่างเช่น หากต้องการจดเครื่องหมาย 1 จำพวกโดยมี 10 รายการสินค้า ค่าธรรมเนียมรวมทั้งสิ้นจะอยู่ที่ 14,400 บาท (9,000 + 5,400 บาท) ทั้งนี้หากใช้บริการตัวแทนหรือที่ปรึกษา จะมีค่าบริการเพิ่มเติมแยกต่างหาก

อายุความคุ้มครองและการต่ออายุเครื่องหมายการค้า

เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนในประเทศไทยมีอายุคุ้มครอง 10 ปี นับจากวันที่ยื่นคำขอ เมื่อครบกำหนดสามารถต่ออายุได้ทุก 10 ปีโดยไม่มีข้อจำกัด ซึ่งหมายความว่าหากดูแลรักษาอย่างสม่ำเสมอ เครื่องหมายการค้าของคุณสามารถได้รับความคุ้มครองได้อย่างไม่มีกำหนดสิ้นสุด

การต่ออายุต้องยื่นคำขอภายใน 90 วันก่อนวันครบกำหนด หรือภายใน 6 เดือนหลังจากวันครบกำหนด (กรณีหลังมีค่าปรับเพิ่มเติม) หากไม่ดำเนินการต่ออายุในระยะเวลาดังกล่าว เครื่องหมายจะสิ้นสภาพและอาจถูกบุคคลอื่นยื่นขอจดทะเบียนได้ทันที

สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ เจ้าของเครื่องหมายต้องใช้งานเครื่องหมายการค้าในเชิงพาณิชย์จริง หากไม่ได้ใช้งานติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3 ปีขึ้นไป บุคคลภายนอกสามารถยื่นคำร้องขอเพิกถอนได้

บทบาทของ AKIP Venture ในการดูแลการจดเครื่องหมายการค้า

แม้ว่าการจดเครื่องหมายการค้าจะสามารถดำเนินการได้ด้วยตัวเอง แต่ในทางปฏิบัติมีรายละเอียดปลีกย่อยหลายจุดที่อาจทำให้คำขอถูกปฏิเสธหรือได้รับความคุ้มครองไม่ครอบคลุมเท่าที่ควร ไม่ว่าจะเป็นการค้นหาความเหมือนคล้าย การระบุรายการสินค้าให้ถูกจำพวก หรือการรับมือกับคำคัดค้านที่อาจเกิดขึ้น

จดเครื่องหมายการค้าในไทยอย่างเป็นระบบ พร้อมต่อยอดสู่ตลาดต่างประเทศ

สำหรับผู้ที่สนใจบริการจดเครื่องหมายการค้า ประเทศไทยกับทาง AKIP Venture เราให้บริการดูแลกระบวนการจดทะเบียนแบบครบวงจร ตั้งแต่การค้นหาและวิเคราะห์ความเสี่ยงก่อนยื่น การเตรียมเอกสารและระบุรายการสินค้าให้แม่นยำ การติดตามสถานะคำขอ ไปจนถึงการต่ออายุและบริหาร IP Portfolio ในระยะยาว ครอบคลุมทั้งในประเทศไทยและตลาดต่างประเทศ

ด้วยทีมผู้เชี่ยวชาญที่มากประสบการณ์ เราพร้อมให้คำแนะนำที่ตรงกับธุรกิจของคุณ ไม่ว่าจะเป็นสตาร์ทอัพที่เพิ่งเริ่มต้น SME ที่กำลังขยายตลาด หรือบริษัทขนาดใหญ่ที่ต้องการวางกลยุทธ์ IP อย่างเป็นระบบ

ข้อมูลติดต่อ AKIP Venture

โทร: 065-989-9815

อีเมล: contact.akip@gmail.com 

LINE: @akipventure

Facebook: https://www.facebook.com/akipventure/