จดอนุสิทธิบัตรอย่างไร ขั้นตอนครบ ตั้งแต่ยื่นคำขอจนได้รับสิทธิ

ขั้นตอนที่ 1 การยื่นคำขอรับอนุสิทธิบัตร

ยื่นแบบพิมพ์คำขอพร้อมเอกสารครบชุด และชำระค่าธรรมเนียมยื่นคำขอ 250 บาท ที่ส่วนบริหารงานจดทะเบียน ชั้น 3 กรมทรัพย์สินทางปัญญา จ.นนทบุรี หรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัด หรือยื่นทางไปรษณีย์ลงทะเบียนก็ได้ สิ่งสำคัญที่สุดในขั้นตอนนี้คือ ข้อถือสิทธิ (Claims) ซึ่งเป็นหัวใจของคำขอ เพราะเป็นตัวกำหนดขอบเขตความคุ้มครอง

ขั้นตอนที่ 2 การตรวจสอบคำขอและการแก้ไข

เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบคำขอว่าเอกสารครบถ้วนและถูกต้องหรือไม่ หากพบข้อบกพร่อง จะแจ้งให้ผู้ขอหรือตัวแทนทราบเพื่อแก้ไข โดยต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 90 วัน นับจากวันที่ได้รับแจ้ง หากไม่แก้ไขภายในกำหนด คำขออาจถูกถอน

ขั้นตอนที่ 3 การรับจดทะเบียนและประกาศโฆษณา

เมื่อผ่านการตรวจสอบแล้ว กรมฯ จะรับจดทะเบียนและประกาศโฆษณาคำขอ ซึ่งผู้ขอต้องชำระค่าธรรมเนียมการรับจดทะเบียน ออกอนุสิทธิบัตร และประกาศโฆษณา 500 บาท จากนั้นคำขอจะถูกประกาศต่อสาธารณะเป็นเวลา 90 วัน

ขั้นตอนที่ 4 การคัดค้านจากบุคคลภายนอก (ถ้ามี)

ในช่วง 90 วันที่ประกาศโฆษณา บุคคลภายนอกที่มีส่วนได้ส่วนเสียสามารถยื่นคัดค้านได้ หากมีการคัดค้าน ผู้ขอมีสิทธิชี้แจงต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา หากไม่มีการคัดค้านหรือผ่านกระบวนการเรียบร้อยแล้ว อนุสิทธิบัตรจะออกให้แก่ผู้ขอ

เอกสารที่ใช้ในการจดอนุสิทธิบัตร

ก่อนไปยื่นคำขอ ควรเตรียมเอกสารให้ครบและถูกต้องตั้งแต่ต้น เพราะเอกสารไม่ครบเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ขั้นตอนล่าช้า เอกสารที่ต้องใช้มีดังนี้

1. แบบคำขอรับอนุสิทธิบัตร (สป/สผ/อสป/001-ก)
2. รายละเอียดการประดิษฐ์, ข้อถือสิทธิ (Claims), บทสรุปการประดิษฐ์, ภาพเขียน (ถ้ามี)
3. เอกสารแสดงความเป็นเจ้าของอนุสิทธิบัตร
4. หนังสือมอบอำนาจ

หมายเหตุสำหรับมหาวิทยาลัยและหน่วยงานรัฐ: กรณีที่ผู้ประดิษฐ์เป็นบุคลากรและนักวิจัย มักต้องแนบเอกสารเพิ่มเติม เช่น หนังสือมอบอำนาจ หรือสัญญาจ้างงานที่ระบุความเป็นเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญา ควรตรวจสอบนโยบายของหน่วยงานต้นสังกัดก่อนด้วย

ระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการจดอนุสิทธิบัตร

อนุสิทธิบัตรมีกระบวนการตรวจสอบที่เร็วกว่าสิทธิบัตรการประดิษฐ์ เนื่องจากไม่ต้องผ่านการตรวจสอบเนื้อหาเชิงลึกก่อนออกใบรับรอง โดยใช้เวลาโดยรวมประมาณ 1–2 ปี นับจากวันยื่นคำขอ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของเอกสารและปริมาณคำขอที่กรมฯ รับในช่วงนั้น ส่วนค่าธรรมเนียมราชการรวมทุกขั้นตอนอยู่ที่ประมาณ 1,500 บาท เท่านั้น

ค่าธรรมเนียมราชการ (แยกตามขั้นตอน):

• ยื่นคำขอรับอนุสิทธิบัตร: 250 บาท
• รับจดทะเบียนและประกาศโฆษณา: 500 บาท
• คำขอแก้ไขเพิ่มเติม (ถ้ามี): 50 บาท/ครั้ง

อายุความคุ้มครองและการต่ออายุอนุสิทธิบัตร

อนุสิทธิบัตรมีอายุความคุ้มครอง 6 ปีนับจากวันที่ยื่นคำขอ และผู้ทรงสิทธิสามารถต่ออายุได้อีก 2 ครั้ง ครั้งละ 2 ปี รวมสูงสุด 10 ปี โดยต้องชำระค่าธรรมเนียมรายปีเริ่มตั้งแต่ปีที่ 5 (750 บาท) และปีที่ 6 (1,500 บาท) หากต้องการต่ออายุครั้งที่ 1 (ปีที่ 7–8) ต้องชำระ 6,000 บาท และต่ออายุครั้งที่ 2 (ปีที่ 9–10) อีก 9,000 บาท

สรุปอายุความคุ้มครอง:

• อายุเริ่มต้น: 6 ปี นับจากวันยื่นคำขอ
• ต่ออายุครั้งที่ 1 ได้อีก 2 ปี (รวม 8 ปี)
• ต่ออายุครั้งที่ 2 ได้อีก 2 ปี (รวมสูงสุด 10 ปี)
• ต้องชำระค่าธรรมเนียมรายปีตั้งแต่ปีที่ 5 ไม่เช่นนั้นสิทธิจะสิ้นสุด

จดอนุสิทธิบัตรด้วยตัวเอง หรือใช้ผู้เชี่ยวชาญดี

คำถามนี้เป็นหนึ่งในเรื่องที่หลายคนสงสัยมากที่สุด โดยคำตอบขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งความซับซ้อนของสิ่งประดิษฐ์ ทรัพยากรทั้งด้านเวลาและงบประมาณ รวมถึงเป้าหมายทางธุรกิจ สำหรับผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจขั้นตอนการจดสิทธิบัตรเพิ่มเติมในภาพรวมก่อนตัดสินใจ สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้เลย

ข้อดีและข้อจำกัดของการยื่นจดด้วยตัวเอง

ข้อดี:

• ประหยัดค่าบริการตัวแทนหรือที่ปรึกษา
• สามารถดูแลทุกขั้นตอนได้ด้วยตนเอง
• ผู้ประดิษฐ์มีความเข้าใจรายละเอียดสิ่งประดิษฐ์ตัวเองอย่างลึกซึ้ง ทำให้ถ่ายทอดข้อมูลได้ตรงประเด็น
• มีความยืดหยุ่นในการจัดการเวลา

ข้อจำกัด:

• อาจเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มจากการแก้ไขคำขอหลายครั้งหากเอกสารไม่สมบูรณ์
• ต้องใช้เวลาศึกษากฎหมาย ขั้นตอน และแบบฟอร์มที่เกี่ยวข้องค่อนข้างมาก
• การร่างข้อถือสิทธิอาจแคบหรือกว้างเกินไป ส่งผลให้ขอบเขตการคุ้มครองไม่เหมาะสม
• กระบวนการพิจารณาอาจล่าช้า หากเอกสารหรือรายละเอียดการประดิษฐ์ไม่ครบถ้วนสมบูรณ์

ทำไมหลายธุรกิจเลือกให้ AKIP Venture ดูแล

สิ่งที่แยกการยื่นคำขอที่ “ผ่าน” ออกจากคำขอที่ “ได้รับความคุ้มครองอย่างแท้จริง” คือคุณภาพของการร่างข้อถือสิทธิและรายละเอียดการประดิษฐ์ ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์จะช่วยวางขอบเขตความคุ้มครองที่เหมาะสม รวมถึงสืบค้นฐานข้อมูล Prior Art หรือ “ข้อมูลที่มีอยู่ก่อนแล้วในโลก” ก่อนยื่น เพื่อลดความเสี่ยงถูกปฏิเสธ ซึ่งเป็นสิ่งที่ยากมากหากจะทำเองโดยไม่มีพื้นฐาน

บริการจดสิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรครบวงจรจาก AKIP Venture ครอบคลุมตั้งแต่การสืบค้นความใหม่ของสิ่งประดิษฐ์ การร่างคำขอ การยื่นจดทะเบียน ไปจนถึงการติดตามสถานะและแก้ไขตามคำสั่งจากเจ้าหน้าที่ โดยมีผู้เชี่ยวชาญทั้งสาขาวิศวกรรมและวิทยาศาสตร์ที่มีประสบการณ์คอยดูแลทุกขั้นตอน

สรุป

การจดอนุสิทธิบัตรไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่คิด เพียงแต่ต้องเข้าใจกระบวนการและเตรียมตัวให้พร้อม ตั้งแต่การตรวจสอบว่าสิ่งประดิษฐ์ของคุณมีคุณสมบัติครบถ้วนหรือไม่ การเตรียมเอกสารให้ถูกต้อง ไปจนถึงการร่างข้อถือสิทธิที่คุ้มครองได้ครอบคลุมและแม่นยำ ซึ่งทุกขั้นตอนล้วนมีผลต่อความสำเร็จของคำขอทั้งสิ้น หากมีข้อสงสัยหรืออยากได้รับคำแนะนำเบื้องต้นโดยไม่มีค่าใช้จ่าย ทีมผู้เชี่ยวชาญของ AKIP Venture ยินดีช่วยประเมินผลงานและแนะนำแนวทางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ

ข้อมูลติดต่อ AKIP Venture

โทร: 065-989-9815

อีเมล: contact.akip@gmail.com 

LINE: @akipventure

Facebook: https://www.facebook.com/akipventure/