วิธีจดเครื่องหมายการค้าในไทย ขั้นตอนเอกสารครบ เข้าใจง่าย

ขั้นตอนการจดเครื่องหมายการค้าในประเทศไทย

การจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในไทยมีขั้นตอนที่ชัดเจนและเป็นระบบ หากเตรียมตัวมาดีตั้งแต่ต้นก็ไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด มาดูกันว่าแต่ละขั้นตอนต้องทำอะไรบ้าง และมีจุดไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ขั้นตอนที่ 1: ตรวจสอบความเหมือนคล้ายของเครื่องหมาย

ก่อนการเตรียมเอกสารและชำระค่าธรรมเนียม สิ่งแรกที่ต้องทำคือตรวจสอบว่าเครื่องหมายของคุณมีความเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายที่จดทะเบียนไว้แล้ว หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาหรือไม่ เพราะหากเครื่องหมายมีลักษณะเหมือนหรือคล้ายกันจนก่อให้เกิดความสับสนแก่ผู้บริโภค คำขอจดทะเบียนของคุณอาจถูกปฏิเสธได้

การตรวจสอบสามารถทำได้ผ่านระบบสืบค้นออนไลน์ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา อย่างไรก็ตาม การค้นหาด้วยตัวเองอาจไม่ครอบคลุมเครื่องหมายที่มีความคล้ายในเชิงเสียงหรือรูปลักษณ์ ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำให้ใช้บริการค้นหาแบบมืออาชีพ เพื่อความแม่นยำ และลดความเสี่ยงที่จะเสียเวลาและค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น

ขั้นตอนที่ 2: ยื่นคำขอจดทะเบียน

เมื่อมั่นใจแล้วว่าเครื่องหมายของคุณผ่านการตรวจสอบ ขั้นตอนต่อมาคือการยื่นคำขอจดทะเบียนพร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้อง ซึ่งสามารถยื่นได้ 4 ช่องทาง ดังนี้ 1) ยื่นด้วยตนเองที่ชั้น 3 กรมทรัพย์สินทางปัญญา ถนนนนทบุรี 2) ยื่นผ่านสำนักงานพาณิชย์จังหวัดทั่วประเทศ 3) ยื่นทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ หรือ 4) ยื่นออนไลน์ผ่านระบบ e-Filing ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา

เมื่อยื่นแล้วจะได้รับวันที่ยื่น (Filing Date) ซึ่งถือเป็นวันที่คุณอ้างสิทธิเป็นเจ้าของเครื่องหมายนั้นอย่างเป็นทางการ และระหว่างที่รอการพิจารณา คุณสามารถใช้เครื่องหมายได้ทันทีโดยใส่สัญลักษณ์ TM (Trademark) กำกับไว้

ระยะเวลาที่ใช้ในแต่ละช่วง

กระบวนการทั้งหมดนับจากวันที่ยื่นจนได้รับหนังสือสำคัญ ใช้เวลาโดยรวมประมาณ 12–18 เดือน โดยแบ่งเป็นช่วงการพิจารณาเบื้องต้น (Formality Examination) ประมาณ 1–3 เดือน, ช่วงการตรวจสอบเนื้อหา (Substantive Examination) ประมาณ 8–12 เดือน, ช่วงประกาศโฆษณาและรอการคัดค้าน 90 วัน และช่วงออกหนังสือสำคัญหลังชำระค่าธรรมเนียมอีกประมาณ 30–60 วัน

ขั้นตอนที่ 3: การตรวจสอบและพิจารณา

หลังยื่นคำขอ นายทะเบียนจะตรวจสอบทั้งในด้านแบบฟอร์มและเนื้อหา โดยพิจารณาว่าเครื่องหมายของคุณมีลักษณะบ่งเฉพาะเพียงพอหรือไม่ ไม่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายที่จดทะเบียนไว้แล้ว และไม่ขัดต่อกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี

หากนายทะเบียนมีข้อสงสัยหรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติม จะมีหนังสือแจ้งให้ชี้แจงภายในระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งการตอบชี้แจงที่ถูกต้องและทันเวลาเป็นสิ่งสำคัญมากในการรักษาสิทธิของคำขอ

ขั้นตอนที่ 4: การประกาศโฆษณาและช่วงคัดค้าน

เมื่อคำขอผ่านการพิจารณาแล้ว นายทะเบียนจะนำเครื่องหมายไปประกาศโฆษณาในราชกิจจานุเบกษาเป็นระยะเวลา 90 วัน เพื่อเปิดโอกาสให้บุคคลภายนอกที่มีส่วนได้ส่วนเสียยื่นคำคัดค้านได้

หากไม่มีการคัดค้านภายใน 90 วัน หรือหากผลการพิจารณาคัดค้านเป็นคุณแก่ผู้ยื่น กระบวนการก็จะดำเนินไปสู่ขั้นตอนสุดท้าย ในทางกลับกัน หากมีการคัดค้านเกิดขึ้น อาจต้องใช้เวลาเพิ่มเติมในการต่อสู้คดีและอาจต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเข้าช่วยดำเนินการ

ขั้นตอนที่ 5: การออกใบรับรองและสิทธิคุ้มครอง

เมื่อผ่านช่วงประกาศโฆษณาแล้ว นายทะเบียนจะมีหนังสือแจ้งให้ชำระค่าธรรมเนียมการรับจดทะเบียนภายใน 60 วัน นับจากวันที่ได้รับเอกสาร หากชำระครบถ้วน จะได้รับหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ซึ่งถือเป็นหลักฐานทางกฎหมายที่สมบูรณ์ว่าคุณคือเจ้าของเครื่องหมายนั้นอย่างเป็นทางการ เมื่อได้รับการจดทะเบียนแล้ว เจ้าของเครื่องหมายสามารถใช้สัญลักษณ์ ® (Registered Trademark) กำกับเครื่องหมายได้ เพื่อแสดงว่าเครื่องหมายดังกล่าวได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายและได้จดทะเบียนเรียบร้อยแล้ว

เอกสารที่ใช้ในการจดเครื่องหมายการค้า

การเตรียมเอกสารให้ครบและถูกต้องตั้งแต่แรกช่วยให้กระบวนการยื่นคำขอราบรื่นและไม่เสียเวลาแก้ไขภายหลัง โดยเอกสารที่ต้องใช้จะแตกต่างกันเล็กน้อยขึ้นอยู่กับว่าคุณยื่นในนามบุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือมีกรณีพิเศษเพิ่มเติม

เอกสารหลักที่ต้องเตรียม

1. ต้นฉบับคำขอจดทะเบียน (แบบ ก.01) กรอกข้อมูลให้ครบถ้วนทุกช่อง ระบุชื่อและที่อยู่ผู้ขอ รายละเอียดของเครื่องหมาย และจำพวกสินค้า/บริการที่ต้องการจด ดาวน์โหลดแบบฟอร์มได้จากเว็บไซต์กรมทรัพย์สินทางปัญญา
2. รูป/ภาพเครื่องหมายการค้า ขนาดไม่เกิน 5 × 5 เซนติเมตร จำนวน 5 รูป ควรเป็นภาพคุณภาพสูงและชัดเจน หากเครื่องหมายมีสีสันเฉพาะที่ต้องการคุ้มครอง ต้องระบุสีให้ชัดเจนด้วย
3. สำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทาง สำหรับผู้ยื่นที่เป็นบุคคลธรรมดา ทั้งสัญชาติไทยและต่างชาติ
4. สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคล สำหรับผู้ยื่นในนามบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน ต้องเป็นฉบับที่ออกไม่เกิน 6 เดือน
5. หนังสือมอบอำนาจ (แบบ ก.18) ใช้กรณีที่เจ้าของเครื่องหมายไม่ได้มาดำเนินการด้วยตนเอง แต่มอบอำนาจให้ตัวแทนหรือที่ปรึกษาทำการแทน
6. รายการสินค้า/บริการที่ต้องการจด ระบุให้ละเอียดและครอบคลุม โดยจัดเรียงตามจำพวก NICE Classification ที่ถูกต้อง การระบุรายการที่ดีจะช่วยให้ขอบเขตคุ้มครองของคุณแข็งแกร่งที่สุด

เอกสารเพิ่มเติมสำหรับกรณีพิเศษ

กรณีผู้ยื่นเป็นชาวต่างชาติหรือบริษัทต่างประเทศ หนังสือมอบอำนาจต้องได้รับการรับรองลายมือชื่อโดย Notary Public ในประเทศของผู้ยื่น และหากเอกสารเป็นภาษาต่างประเทศ ต้องจัดทำคำแปลภาษาไทยที่รับรองถูกต้องแนบมาด้วย

กรณีที่เครื่องหมายเป็นตัวอักษรหรือคำในภาษาต่างประเทศ ควรระบุคำแปลหรือคำอ่านออกเสียงภาษาไทยเพื่อประกอบการพิจารณา และกรณีที่ต้องการอ้างสิทธิ์วันยื่นก่อนหน้าในต่างประเทศ (Priority Claim) ต้องยื่นภายใน 6 เดือนนับจากวันที่ยื่นในประเทศนั้น พร้อมสำเนาใบรับคำขอจากต่างประเทศ

ระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการจดเครื่องหมายการค้า

กระบวนการจดทะเบียนทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 12–18 เดือน ในกรณีปกติที่ไม่มีการคัดค้าน หากมีการคัดค้านหรือต้องชี้แจงเพิ่มเติม อาจใช้เวลานานถึง 2–3 ปี

ค่าใช้จ่ายในการจดเครื่องหมายการค้า

ในด้านค่าธรรมเนียม กรมทรัพย์สินทางปัญญากำหนดการชำระแบ่งออกเป็น 2 ช่วง ดังนี้

• ช่วงแรก ชำระตอนยื่นคำขอ หากมีรายการสินค้า/บริการ 1–5 รายการ คิดรายการละ 1,000 บาท และหากมีมากกว่า 5 รายการขึ้นไป คิดเป็น 9,000 บาทต่อจำพวก
• ช่วงที่สอง ชำระตอนรับจดทะเบียน หากมีรายการสินค้า/บริการ 1–5 รายการ คิดรายการละ 600 บาท และหากมีมากกว่า 5 รายการขึ้นไป คิดเป็น 5,400 บาทต่อจำพวก

ตัวอย่างเช่น หากต้องการจดเครื่องหมาย 1 จำพวกโดยมี 10 รายการสินค้า ค่าธรรมเนียมรวมทั้งสิ้นจะอยู่ที่ 14,400 บาท (9,000 + 5,400 บาท) ทั้งนี้หากใช้บริการตัวแทนหรือที่ปรึกษา จะมีค่าบริการเพิ่มเติมแยกต่างหาก

อายุความคุ้มครองและการต่ออายุเครื่องหมายการค้า

เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนในประเทศไทยมีอายุคุ้มครอง 10 ปี นับจากวันที่ยื่นคำขอ เมื่อครบกำหนดสามารถต่ออายุได้ทุก 10 ปีโดยไม่มีข้อจำกัด ซึ่งหมายความว่าหากดูแลรักษาอย่างสม่ำเสมอ เครื่องหมายการค้าของคุณสามารถได้รับความคุ้มครองได้อย่างไม่มีกำหนดสิ้นสุด

การต่ออายุต้องยื่นคำขอภายใน 90 วันก่อนวันครบกำหนด หรือภายใน 6 เดือนหลังจากวันครบกำหนด (กรณีหลังมีค่าปรับเพิ่มเติม) หากไม่ดำเนินการต่ออายุในระยะเวลาดังกล่าว เครื่องหมายจะสิ้นสภาพและอาจถูกบุคคลอื่นยื่นขอจดทะเบียนได้ทันที

สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ เจ้าของเครื่องหมายต้องใช้งานเครื่องหมายการค้าในเชิงพาณิชย์จริง หากไม่ได้ใช้งานติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3 ปีขึ้นไป บุคคลภายนอกสามารถยื่นคำร้องขอเพิกถอนได้

บทบาทของ AKIP Venture ในการดูแลการจดเครื่องหมายการค้า

แม้ว่าการจดเครื่องหมายการค้าจะสามารถดำเนินการได้ด้วยตัวเอง แต่ในทางปฏิบัติมีรายละเอียดปลีกย่อยหลายจุดที่อาจทำให้คำขอถูกปฏิเสธหรือได้รับความคุ้มครองไม่ครอบคลุมเท่าที่ควร ไม่ว่าจะเป็นการค้นหาความเหมือนคล้าย การระบุรายการสินค้าให้ถูกจำพวก หรือการรับมือกับคำคัดค้านที่อาจเกิดขึ้น

สำหรับผู้ที่สนใจบริการจดเครื่องหมายการค้า ประเทศไทยกับทาง AKIP Venture เราให้บริการดูแลกระบวนการจดทะเบียนแบบครบวงจร ตั้งแต่การค้นหาและวิเคราะห์ความเสี่ยงก่อนยื่น การเตรียมเอกสารและระบุรายการสินค้าให้แม่นยำ การติดตามสถานะคำขอ ไปจนถึงการต่ออายุและบริหาร IP Portfolio ในระยะยาว ครอบคลุมทั้งในประเทศไทยและตลาดต่างประเทศ

ด้วยทีมผู้เชี่ยวชาญที่มากประสบการณ์ เราพร้อมให้คำแนะนำที่ตรงกับธุรกิจของคุณ ไม่ว่าจะเป็นสตาร์ทอัพที่เพิ่งเริ่มต้น SME ที่กำลังขยายตลาด หรือบริษัทขนาดใหญ่ที่ต้องการวางกลยุทธ์ IP อย่างเป็นระบบ

ข้อมูลติดต่อ AKIP Venture

โทร: 065-989-9815

อีเมล: contact.akip@gmail.com 

LINE: @akipventure

Facebook: https://www.facebook.com/akipventure/